6 Ocak 2020 Pazartesi

Dijital İnsanlar: Aaron Swartz (İnternetin Öz-Oğlu) kimdir?


MIT'i Bile Hackleyen İnternetin Öz-Oğlu: Aaron Swartz Hakkında Bilinen Her Şey!

Teknotarih bölümümüzde konuğumuz İnternetin öz-oğlu lakaplı Aaron Swartz.

Şimdi Zuckerberg, Jack Dorsey ya da ne bileyim Jeff Bezos gibi isimleri baya iyi biliyoruz. Bu isimlerin internet eko-sistemine yaptıkları katkıları da baya iyi biliyoruz. Ama bazı ismler Aaron gibi kıyıda köşede kalmış fakat bizce bilinmesi gereken bir takım değerleri taşıyorlar.

Kimdir peki Aaron Swartz?

Kendisi Reddit’in kurucusu. Swart, 1986 yılında Chicago’da dünyaya gelmiştir. Ailede toplam 3 çocuk var ve Swartz diğerlerinin abisi. Kendisi henüz 3 yaşındayken TV’deki altyazılardan okuma yazmayı sökmüş ve ailesini zekasıyla daha dakika 1 gol 1 şaşırtmıştır. Hatta babasının söylediğine göre Swatrz annesine bir şey soruyor ve annesi ona “buzdolabının üstünde yazıyor” cevabını veriyor. 3 yaşındaki Aaron gidip bu yazılanı cayır cayır okuyunca aile kuşkusuz dumur oluyor.

Yazılıma olan ilgisi ise şüphesiz babasından gelme. Çünkü babası yazılımcı ve Swartz bu sayede daha 2-3 yaşındayken bilgisayar ile tanışıyor ve kardeşi Ben ile birlikte programlamaya daha o yaşlarda giriştiler. Mesela kardeşi Ben, programlamayla ilgili her şey yapıldı derken Aaron programlamanın bir sınırı olmadığını düşünüyormuş. İlk yazdığı program abisi Ben ile birlikte BASIC dilinde bir Star Wars bilmece oyunuydu. Fakat bununla bitmedi aynı dönemlerde Aaron bir karton ve Mac bilgisayar ile ATM yapmıştı.

Yaşlar ilerliyordu. Aaron 12 yaşına geldiğinde daha henüz dünyada Vikipedi yokken The Info Network adlı bir internet ansiklopedisi fikrini hayata geçiriyor. Yani günümüzün en büyük internet ansiklopedisi olan Vikipedi’nin bile atasını henüz 12 yaşındayken yazıyordu.

The Info Network, kısa sürede bir çok insanın bilgi paylaştığı bir platforma dönüşüyor. Bu durum internet otoritelerinin de dikkatini çekiyor ve henüz 12 yaşındaki Swartz, Cambridge’de düzenlenen bir törenle ArsDigita adlı ödülü kapıyor. Akabinde aynı okuldaki ekiple birlikte programlama işlerine başlıyor. Hatta ilk Wikipedia çıktığında abisiyle evde şey derlermiş: “haa wikipedia güzel ama bizim evde 5 yıldır var” Çünkü Swartz bu sistemin sunucusunu evindeki bir bilgisayar yapmıştı orada tıkır tıkır çalışıyordu.

O dönemlerde internet dünyasında henüz çok da önemli olmayan RSS adı verilen bir sistem vardı. RSS, sizin sürekli takip ettiğiniz sitelerin size günlük özetini sunan bir sistemdi. Küçük Aaron, bu sistemden çok etkileniyor ve RSS ile ilgili bilgi paylaşımlarında bulunan bir mail grubuna üye oluyor. Kısa süre sonra o mail grubunun en önemli isimlerinden birisi oluyor ve ekip kendisiyle yüzyüze tanışmak istediğini bizim ufaklığa iletiyor. Fakat aldıkları cevap oldukça ilginç:

“Henüz 14 yaşındayım, annemin izin vereceğini sanmıyorum..”

Orijinal belgesel: Anonymous - The Story of Aaron Swartz Full Documentary

5 Ocak 2020 Pazar

Dijital İnsanlar: Tim Berners-Lee kimdir?

Sör Timothy John Berners-Lee, 8 Haziran 1955, Londra doğumlu, İngiliz mühendis ve bilgisayar bilimi profesörü. Daha çok World Wide Web'in mucidi olarak tanınmaktadır.


1989'da CERN laboratuvarlarında HTML işaretleme dilini geliştirerek Dünya Çapında Ağ (WWW) olarak da tanımlanan bilgi paylaşım sistemini kurmuştur. Aynı zamanda 1990 yılında ilk web tarayıcısı yazılımını geliştirmiştir. 1994 yılında ağ ile ilgili standartları dünya çapında belirleyecek açık bir kurum olan W3C'yi kurmuştur ve bu kurumun başkanlığını yapmıştır. İnsanlık kültürüne katkılarından ötürü 2004 yılında kendisine kraliçe II. Elizabeth tarafından sör (sir) unvanı verilmiştir. Berners-Lee, şu anda Dünya Çapında Ağ Konsorsiyumu'nun (W3C) başkanı, MIT ve Oxford Üniversitesi'nde bilgisayar bilimi profesörüdür.

4 Ocak 2020 Cumartesi

Dijital İnsanlar: Dennis Ritchie kimdir?

Dennis MacAlistair Ritchie (9 Eylül 1941 - 12 Ekim 2011), uzun süre birlikte çalıştığı arkadaşı Ken Thompson ile birlikte C programlama dilini ve Unix işletim sistemini yazan saygın Amerikalı bilgisayar mühendisi. 1983’te Turing Ödülü’nü, 1999’de Ulusal Teknoloji Madalyası ödülünü aldı. 12 Ekim 2011'de hayatını kaybetmiştir.


Bronxville, New York'ta doğdu. Harvard’dan fizik ve uygulamalı matematik’te dereceyle mezun oldu. 1967’de Bell laboratuvarları Bilgisayar Bilimleri Araştırmaları merkezinde çalışmaya başladı.

Ritchie C programlama dilinin yaratıcısı ve Unix’in en önemli geliştiricilerinden biri olarak bilinir. Ayrıca C Programlama Dili kitabının da(K/R veya K&R olarak da anılır)(yazarları baz alınır, Kernighan ve Ritchie) yazarlarından biri olarak da bilinir. Dennis Ritchie’nin Ken Thompson’la birlikte C’yi yaratması ve Unix’in geliştirilmesindeki katkıları onu bilgisayar bilimlerinde önemli bir öncü yaptı. C programlama dili bugün hâlâ yazılım dünyasında aktif olarak kullanılmaktadır ve C++, Java, C# gibi modern programlama dillerini de etkilemiş konumdadır. Ünlü Linux işletim sistemi ve onun araçları Dennis Ritchie’nin yaptıklarına dayanmaktadır. Windows işletim sistemi de Unix uyumlu araçlar ve geliştiriciler için C derleyicileri içermektedir.

Kaynak: Vikipedi

3 Ocak 2020 Cuma

Dijital İnsanlar: Alan Turing kimdir?

Alan Mathison Turing (23 Haziran 1912 - 7 Haziran 1954), İngiliz matematikçi, bilgisayar bilimcisi ve kriptolog. Bilgisayar biliminin kurucusu sayılır. Geliştirmiş oldugu Turing testi ile makinelerin ve bilgisayarların düşünme yetisine sahip olup olamayacakları konusunda bir kriter öne sürmüştür.
II. Dünya Savaşı sırasında Alman şifrelerinin kırılmasında çok önemli bir rol oynadığı için savaş kahramanı sayılmıştır. Ayrıca Manchester Üniversitesi'nde çalıştığı yıllarda, Turing makinesi denilen algoritma tanımı ile modern bilgisayarların kavramsal temelini atmıştır.


Adı ayrıca Princeton'da beraber çalıştığı tez hocası Alonzo Church ile geliştirdiği Church-Turing Hipotezi ile de matematik tarihine geçmiştir. Bu tez, bir algoritmayla tarif edilebilecek tüm hesaplamaların dört işlem, projeksiyon, eklemleme ve tarama operasyonları ile tarif edilebilecek hesaplamalardan ibaret olduğunu ifade eder. Bir matematiksel teorem olmaktan ziyade matematik felsefesi hakkında çürütülememiş bir hipotezdir.

1952 yılında şantaja maruz kaldığı şikayetiyle polise başvurup eşcinsel olduğunu açıklayan Turing, eşcinsellik suçlamasından yargılanıp 1 sene boyunca kimyasal olarak hadım etme yöntemi olarak kullanılan östrojen iğnesi vurulmaya mahkûm edilmiştir. 1954 yılında potasyum siyanid zehirlenmesinden ölmüştür. Polis araştırmasında Turing'in yediği elma ile siyanur zehiri alarak intihar sonucu öldüğüne karar verilmiştir. Buna rağmen, Turing'in zehirlenmesinin kendisi tarafından intihar nedeniyle olmadığı ve başkalarının bu şüpheli ölümde bir parmağı olduğu iddiası öne sürülmüştür.
Adı anısına verilen ve bilgisayar biliminin Nobel'i sayılan Turing Ödülü ile de akademik bilişim dünyasının bir parçası olmuştur.

Gelişim biyolojisi alanındaki en önemli matematiksel modellerden biri olan reaksiyon-difüzyon modeli de Turing tarafından formüle edilmiştir.

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/Alan_Turing

2 Ocak 2020 Perşembe

Dijital İnsanlar: Ada Lovelace kimdir?

Augusta Ada King, Lovelace Kontesi (10 Aralık 1815 - 27 Kasım 1852), Augusta Ada Byron adıyla doğan ve günümüzde yaygın olarak Ada Lovelace adıyla bilinen, İngiliz matematikçi ve yazardır. Esas olarak Charles Babbage'in erken dönem mekanik genel amaçlı bilgisayarı Analitik Makine üzerindeki çalışmaları ile bilinir. Makine hakkındaki notları, bir bilgisayar tarafından işlenmek üzere yazılan ilk algoritmayı içerir. Bundan dolayı genel kanı dünyanın ilk bilgisayar programcısı olduğudur.

Lovelace, şair olan Lord Byron ve Anne Isabella Byron çiftinin meşru tek çocuğu olarak 10 Aralık 1815'te doğdu. Byron'un diğer bütün çocukları gayrimeşru doğmuştur. Ada doğduktan bir ay sonra Lord Byron eşinden ayrıldı ve dört ay sonra İngiltere’yi terk etti. Ada 8 yaşındayken Yunan Bağımsızlık Savaşında hastalıktan öldü. Ada’nın annesi Lord Byron’a kızgındı ve onda delilik olarak gördüğü davranışları Ada’nın  da geliştirmemesi için  kızının matematiğe ve mantığa ilgisini destekledi. Buna rağmen, Ada’nın babasına ilgisi devam etti ve isteği üzerine öldüğünde babasının yanına gömüldü.

Ada, bilime şiirsel yaklaşımı ve kendisini analizci ve metafizikçi olarak tanımladı. Daha gençken, matematiksel yetenekleri, İngiliz matematikçi Charles Babbage ile süregelen bir iş ilişkisine ve arkadaşlığa, özellikle de Babbage’ın Analitik Motor üzerine çalışmalarına  neden oldu.1842-3 yılları arasında, İtalyan ordu mühendisi Luigi Menabrea’nın motor üzerine makalesini kendi ayrıntılı notlarıyla destekleyerek çevirdi. Bu notlar birçok insanın ilk  bilgisayar programı olarak düşündüğü bir makine tarafından yapılması tasarlanan algoritmayı içerir. Lovelace’ın notları başlangıç bilgisayar tarihinde çok önemlidir. Ayrıca diğer bilim insanları Babbage dahil olmak üzere sadece bilgisayarların salt hesaplama ya da yoğun hesaplama kapasitesi üzerine yoğunlaşmışken, Ada, salt hesaplama ya da yoğun hesaplamanın ötesine geçmek için bilgisayarların kapasiteleri üzerine bir görüş geliştirdi. Şiirsel bilim yaklaşımı ona, ortak çalışma aracı olarak teknolojinin birey ve toplumla ilişkisinin nasıl olduğunu inceleyen analitik motorun temel sorularını sormasına önayak oldu.

İlk Bilgisayar Programı

1842'de Babbage, Turin Üniversitesi’nde Analitik Motoru üzerine bir konuşma yapması için davet edildi. Genç İtalyan mühendis Luigi Menabrea ve geleceğin İtalya Başbakanı, Babbage’ın konuşmasından övgüyle söz etti Fransa’da ve ardından bu Bibliothèque universelle de Genève'da  Ocak 1842'de yayınlandı. Babbage’ın arkadaşı Charles Wheatstone, Ada’dan Menabrea’nın yazısını ingilizceye çevirmesini istedi. Ada, yazıya kendi notlarını da ekleyerek çevirdi. Babbage’ın da tavsiyelerinin yardımıyla, Ada bunu yaparak yılını daha iyi geçirdi. Menabrea’nın yazısından daha kapsamlı olan bu notlar sonradan Taylor’ın  "Bilimsel İnceleme Yazıları"nda AAL kısaltması altında yayınlandı. 1953'te ölümünden bir asır sonra, Babbage’ın Analitik Motor’u üzerine notları tekrar yayımlandı. Motor şu an  İlk dönem bilgisayar modeli, Ada’nın notları da bilgisayar ve yazılım tanımlaması olarak  kabul ediliyor.

Ada’nın notları A'dan G'ye kadar alfabetik olarak sıralandı. G notunda, Ada, Bernoulli sayılarını hesaplamak için Analitik Motor’un algoritmasını tanımlıyor. Bu, bilgisayara uygulanması için uyarlanmış ilk algoritma olarak düşünülüyor. Bu yüzden de Ada ilk bilgisayar programcısı olarak kabul ediliyor. Motor hiçbir zaman tamamlanamadığı gibi Ada’nın kodu da hiçbir zaman test edilemedi.

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/Ada_Lovelace

1 Ocak 2020 Çarşamba

Kayıp Hayatlar: Çocuğunuzun 95 puanı mı, hayatı mı boşa gitsin?

“Çocuğun puanı boşa mı gitsin?” ifadesini daha önce duydunuz mu? Çocuğunuzun geleceği için bunu söyleyen insanlardan uzak durun.
Çocuk sınava girmiştir ve puanı açıklanmıştır. Artık sıra geldi tercihleri yapmaya.

Aslında çok kolay olması gereken bu aşamada çocuğun ailesi doğru tercih yapmak için bir danışman ya da rehber öğretmen bulmaya karar verir.

Doğru tercih dediğin nedir ki? Çocuk için doğru olan değil mi? Tabii ki bizim toplumumuzda çocuk için en doğrusunu sahibi bilir. Ama sahipler de konuyu bilmediğinin farkındadır ve konunun uzmanı olan rehber öğretmene başvururlar. Rehber öğretmen bu konudaki en yüce mercidir. O her şeyi bilir.

Çocuk ailesi ile rehber öğretmenin ziyaretine gider. O sırada kuyruk vardır. Biraz! beklemeleri gerekir. Zira herkesin sonuçları açıklanmıştır ve herkes bu büyük karar için ulu rehberin onları yönlendirmesine ihtiyaç duymaktadır.

İki buçuk saatlik bekleyişin ardından nihayet sıra size gelir. Rehber öğretmenin kapısı açılır. Bir önceki aile mutlu şekilde dışarı çıkar. (Umarım çocuğun mutluluğu daim olur) Ailemiz, odaya; rehber öğretmenin yanına girer.

Rehber öğretmen ilk olarak çocuğun adını sorar. (Nezaketen) Ardından ilk anlamlı soru olarak çocuğun puanı sorulur. 375 puan almıştır öğrenci. "Bu harika" der rehberlik öğretmeni "mühendislik yazabilirsin" çocuğun ne okumak istediğini sormadan. Hemen listesini açar.  Parmağını liste üzerinde gezdirir ve "buldum" der. Uludağ Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği. Oysa ki öğrenci su ürünleri okuyup çocukluktan beri hayali olan büyük tanklarda balık yetiştirmek ve bu alanda bir çiftlik kurmak istemektedir. Ama ona soran yok ki zaten. Üstelik yeteneği de var. Yazlarını şehir dışında bir çiftlikte geçirmektedir 3 yıldır. Hem işi öğrenmiştir hem de aklına gelen yöntemleri paylaşarak yaz dönemlerinde çalıştığı bu işyerinde verimliliği de artırmıştır. Bilgisayarla pek alakası yoktur ama doğayı ve suyu çok sevmektedir.

Rehber öğretmen bulmuştur bir kere o çocuk (puan) için en uygun bölümü ve üniversiteyi. Çocuk çekinerek  "ama ben" der. Annesi sözünü keser çocuğun; aması maması yok. Bilgimizi aldık. Susar çocuk. Bilgisayar mühendisliği bölümü ile ilgili bilgilerden bahseder rehberlik öğretmeni. Artık karar alınmıştır. Dosyalar toparlanır. Kalkış hazırlığındayken çocuk cesaretini toplar ve ama ben su ürünleri okumak istiyorum der.

"Olur mu hiç" diye orta yüksek ton arası bir sesle atılır rehber öğretmen. Ve arkasından da der ki o bölüm 280 puan ile öğrenci alıyor. 95 puanın boşa gitmesin. Ve çocuğun hayatının boşa gideceği süreç el birliğiyle aile ve konunun uzmanı tarafından başlatılır. Ama olsun. Çocuğun puanları boşa gitmesin de gerisi önemli değil zaten. Kim istediği bölümü okuyor ki! Kim istediği mesleği yapıyor ki? Ve maalesef kim okuyup mezun olduğu bölümü meslek olarak devam ettiriyor ki bu ülkede...

Kayıp hayatlar.